บทที่ 6 ฉัฏฐีวิภัตติ เรียนบาลีแบบเร่งรัด

 

บทที่ 6 ฉัฏฐีวิภัตติ

การแจกรูป ฉัฏฐีวิภัตติ อ.การันต์ ปุงลิงค์ (ต่อ)

ฉัฏฐีวิภัตติ มีการแจกรูปคล้ายกับ จตุตถีวิภัตติ

-ให้ลง  อสฺส ข้างท้ายของนามศัพท์ตัวนั้นๆ ในกรณีที่เป็น เอกวจนะ

-ให้ลง อานํ ข้างท้ายของนามศัพท์ตัวนั้นๆ ในกรณีที่เป็น พหุวจนะ

เอกพจน์

1. นร +อสฺส = นรสฺส แปลว่า ของคน
2. มาตุล +อสฺส = มาตุลสฺส แปลว่า ของลุง
3. กสฺสก + อสฺส = กสฺสกสฺส แปลว่า ของชาวนา

พหุวจนะ

1. นร + อานํ = นรานํ แปลว่า ของคนทั้งหลาย
2. มาตุล + อานํ = มาตุลานํ แปลว่า ของลุงทั้งหลาย
3. กสฺสก + อานํ =กสฺสกานํ แปลว่า ของชาวนาทั้งหลาย

2. ตัวอย่างการประกอบรูปประโยค

ตัวอย่างการสร้างประโยคเอกวจนะ

1. นรสฺส ปุตฺโต ภตฺตํ ยาจติ. แปลว่า อันว่าบุตร ของคน ขออยู่ ซึ่งภัตร.

2. มาตุลสฺส สหายโก รถํ อาหรติ. แปลว่า อันว่าสหาย ของลุง นำมาอยู่ ซึ่งรถ.

3.. กสฺสกสฺส สูกโร ทีปํ ธาวติ. แปลว่า อันว่าหมู ของชาวนา วิ่งไปอยู่ สู่เกาะ.

ตัวอย่างการสร้างประโยคพหุวจนะ

1. นรานํ ปุตฺตา ภตฺตํ ยาจนฺติ. อันว่าบุตรทั้งหลาย ของคนทั้งหลาย ขออยู่ ซึ่งภัตร.

2. มาตุลานํ สหายกา รเถ อาหรนฺติ. สหายทั้งหลาย ของลุงทั้งหลาย นำมาอยู่ ซึ่งรถทั้งหลาย.

3. กสฺสกานํ สูกรา ทีเป ธาวนฺติ. อันว่าหมูทั้งหลาย ของชาวนาทั้งหลาย วิ่งไปอยู่ สู่เกาะทั้งหลาย.

แบบฝึกหัดที่ 6

3. จงแปลมคธเป็นไทย

1. กสฺสกสฺส ปุตฺโต เวชฺชสฺส สหาเยน สทฺธึ อาคจฺฉติ.

2. พฺราหฺมณสฺส กุทฺทาโล หตฺถมฺหา ปตติ.

3. มิคา อาวาเฏหิ นิกฺขมนฺติ.

4. วาณิชานํ อสฺสา กสฺสกสฺส คามํ ธาวนฺติ.

5. มาตุลสฺส มิตฺโต ตถาคตสฺส สาวเก วนฺทติ.

6. อมจฺโจ ภูปาลสฺส ขคฺเคน สปฺปํ ปหรติ.

7. วาณิชา คาเม มนุสฺสานํ ปิฏเกหิ มจฺเฉ อาหรนฺติ.

8. โจโร เวชฺชสฺส สกเฏน มิตฺเตน สห คามมฺหา นิกฺขมติ.

9. อุปาสกสฺส ปุตฺตา สมเณหิ สห วิหารํ คจฺฉนฺติ.

10. ยาจโก อมจฺจสฺส สาฏกํ อิจฺฉติ.

11. มิตฺตานํ มาตุลา ตาปสานํ โอทนํ ททนฺติ.

12. ธีวรสฺส กกเจน โจโร กุกฺกุรํ ปหรติ.

13. ภูปาลสฺส ปุตฺโต อมจฺจสฺส อสฺสํ อารุหติ.

14. ปณฺฑิตสฺส ปุตฺตา พุทฺธสฺส สาวเกน สห วิหารํ ปวิสนฺติ.

15. สุริโย มนุสฺเส รกฺขติ.

16. เวชฺชสฺส สุนโข อาจริยสฺส โสปาณมฺหา ปตติ.

17. รชกา รกฺเขหิ โอรุหนฺติ.

18. ยาจกสฺส ทารกา โรทนฺติ.

19. ลุทฺทกสฺส ปุตฺตา โจรสฺส ทารเกหิ สทฺธึ กีฬนฺติ.

20. ตาปโส ตถาคตสฺส สาวกานํ โอทนํ ททาติ.

21. สมณา อาจริยสฺส หตฺเถหิ สาฏเก ลภนฺติ.

22. โจโร วาณิชสฺส สหายกสฺมา อสฺสํ ยาจติ.

23. อุปาสกา ตถาคตสฺส สาวเกหิ ปญฺเห ปุจฺฉนฺติ.

24. ปาสาณมฺหา มิโค ปตติ, ลุทฺทโก หสติ, สุนขา ธาวนฺติ.

25. เวชฺชสฺส ปตฺโต ปุตฺตสฺส หตฺถมฺหา ปตติ.

26. กุมาโร มาตุลานํ ปุตฺตานํ หตฺเถน โอทนํ ททาติ.

27. สรา ลุทฺทกสฺส หตฺเถหิ ปตนฺติ, มิคา ปพฺพตํ ธาวนฺติ.

28. ภูปาลสฺส ปุตฺโต อมจฺเจหิ สทฺธึ ปาสาทสฺมา โอรุหติ.

29. เวชฺชสฺส โสโณ กสฺสกสฺส สูกรํ ฑสติ.

30. ธีวโร มนุสฺสานํ มจฺเฉ อาหรติ, ลาภํ ลภติ.

4. จงแปลไทยเป็นมคธ

1. อันว่าบุตรทั้งหลาย ของพราหมณ์ อาบอยู่ กับด้วยบุตร ของอำมาตย์.

2. อันว่าเพื่อน ของลุง หุงอยู่ ซึ่งข้าวสุก กับด้วยชาวนา.

3. อันว่าคนจับปลา นำมาอยู่ ซึ่งปลาทั้งหลาย สู่ปราสาท ของกษัตริย์.

4. อันว่ากษัตริย์ เรียกอยู่ ซึ่งบุตรทั้งหลาย ของอำมาตย์ทั้งหลาย จากปราสาท.

5. อันว่า นกแก้ว ของพ่อค้า ตกลงมาอยู่ จากภูเขา.

6. อันว่าอำมาตย์ ของกษัตริย์ ออกไปอยู่ จากปราสาท ด้วยม้าทั้งหลาย.

7. อันว่าหมอ ของพราหมณ์ ให้อยู่ ซึ่งเสื้อผ้าทั้งหลาย แก่ดาบสทั้งหลาย.

8. อันว่าสุนัขทั้งหลาย ของนายพราน วิ่งไปอยู่ สู่หมู่บ้าน จากภูเขา.

9. อันว่าพ่อค้า นำมาอยู่ ซึ่งเตียง แก่บุตร ของหมอ.

10. อันว่ากวาง วิ่งไปอยู่ สู่หมู่บ้าน จากภูเขา.

11. อันว่าลูก ของอาจารย์ ตกลลงอยู่ จากต้นไม้ ของอาจารย์.

12.อันว่าสุนัข กินอยู่ ซึ่งปลาทั้งหลาย จากตระกร้า ของชาวนา.

13. อันว่าสาวกทั้งหลาย ของพระพุทธเจ้า มาอยู่ สู่วิหาร จากภูเขา.

14. อันว่านายพราน ประหารอยู่ ซึ่งหมู ด้วยลูกศร ของสหายทั้งหลาย ของอำมาตย์.

15. อันว่าเด็กชาย ได้อยู่ ซึ่งประทีป จากมือทั้งหลาย ของอาจารย์.

16. อันว่าอาจารย์ ของหมอ เรียกอยู่ ซึ่งลุง ของเด็กชาย.

17. อันว่าเด็กชาย นำมาอยู่ ซึ่งข้าวสุก ด้วยชาม แก่สมณะ.

18. อันว่ามนุษย์ทั้งหลาย มาอยู่ สู่หมู่บ้าน ของอุบาสกทั้งหลาย.

19. อันว่าหมูทั้งหลาย วิ่งไปอยู่ จากสุนัขจิ้งจอก.

20. อันว่าลิงทั้งหลาย เล่นอยู่ กับด้วยกวาง.

21. อันว่าบัณฑิต มาอยู่ สู่เกาะ ของกษัตริย์ กับด้วยพ่อค้าทั้งหลาย.

22. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย ของชาวนา มาอยู่ สู่ภูเขา ด้วยรถทั้งหลาย ของลุงทั้งหลาย.

23. อันว่าเสื้อผ้าทั้งหลาย ตกอยู่ จากเกวียนทั้งหลาย จากพ่อค้าทั้งหลาย.

24. อันว่าดาบสทั้งหลาย ได้อยู่ ซึ่งบาตร จากมือทั้งหลาย ของกษัตริย์.

25. อันว่าคนซักผ้า นำมาอยู่ ซึ่งเสื้อผ้าทั้งหลาย ของลุง ของคน.

26. อันว่าอำมาตย์ทั้งหลาย ของกษัตริย์ กินอยู่ ซึ่งข้าวสุก กับด้วยสหายทั้งหลาย ของอาจารย์.

27. อันว่าบัณฑิตทั้งหลาย รักษาอยู่ ซึ่งเกาะทั้งหลาย ของกษัตริย์ทั้งหลาย จากโจรทั้งหลาย.

28. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย นำมาอยู่ ซึ่งตระกร้าทั้งหลาย ของคนจับปลาทั้งหลาย จากชาวนาทั้งหลาย.

29. อันว่าม้า ของชาวนา ลากมาอยู่ ซึ่งรถ ของพ่อค้า จากหนทาง.

30. อันว่าลิงทั้งหลาย เข้าไปอขยู่ สู่หมู่บ้าน ของอาจารย์.

------------------------------------------------

เฉลยแบบฝึกหัดที่ 6

ก. จงแปลมคธเป็นไทย

1. กสฺสกสฺส ปุตฺโต เวชฺชสฺส สหาเยน สทฺธึ อาคจฺฉติ. อันว่าบุตร ของชาวนา มาอยู่ กับด้วยสหาย ของหมอ.

2. พฺราหฺมณสฺส กุทฺทาโล หตฺถมฺหา ปตติ. อันว่าจอบ ของพรหมณ์ หล่นอยู่ จากมือ.

3. มิคา อาวาเฏหิ นิกฺขมนฺติ. อันว่ากวางทั้งหลาย ออกไปอยู่ จากหลุมทั้งหลาย.

4. วาณิชานํ อสฺสา กสฺสกสฺส คามํ ธาวนฺติ. อันว่าม้าทั้งหลาย ของพ่อค้าทั้งหลาย วิ่งไปอยู่ สู่หมู่บ้าน ของชาวนา.

5. มาตุลสฺส มิตฺโต ตถาคตสฺส สาวเก วนฺทติ. อันว่ามิตร ของลุง ไหว้อยู่ ซึ่งสาวกทั้งหลาย ของพระตถาคต.

6. อมจฺโจ ภูปาลสฺส ขคฺเคน สปฺปํ ปหรติ. อันว่าอำมาตย์ ฟันอยู่ ซึ่งงู ด้วยดาบ ของกษัตริย์.

7. วาณิชา คาเม มนุสฺสานํ ปิฏเกหิ มจฺเฉ อาหรนฺติ. อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย นำมาอยู่ ซึ่งปลาทั้งหลาย ด้วยตระกร้าทั้งหลาย สู่บ้านทั้งหลาย ของมนุษย์ทั้งหลาย.

8. โจโร เวชฺชสฺส สกเฏน มิตฺเตน สห คามมฺหา นิกฺขมติ. อันว่าโจร ออกไปอยู่ จากบ้าน พร้อมด้วยเพื่อน ด้วยกวียน ของหมอ.

9. อุปาสกสฺส ปุตฺตา สมเณหิ สห วิหารํ คจฺฉนฺติ. อันว่าบุตรทั้งหลาย ของอุบาสก ไปอยู่ สู่วิหาร กับด้วยสมณะทั้งหลาย.

10. ยาจโก อมจฺจสฺส สาฏกํ อิจฺฉติ. อันว่าขอทาน ขออยู่ ซึ่งเสื้อผ้า ของอำมาตย์.

11. มิตฺตานํ มาตุลา ตาปสานํ โอทนํ ททนฺติ. อันว่าลุงทั้งหลาย ของเพื่อนทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งข้าวสุก แก่ดาบสทั้งหลาย.

12. ธีวรสฺส กกเจน โจโร กุกฺกุรํ ปหรติ. อันว่าโจร ประหารอยู่ ซึ่งสุนัข ด้วยเลื่อย ของคนจับปลา.

13. ภูปาลสฺส ปุตฺโต อมจฺจสฺส อสฺสํ อารุหติ. อันว่าบุตร ของกษัตริย์ ขึ้นอยู่ สู่ม้า ของอำมาตย์.

14. ปณฺฑิตสฺส ปุตฺตา พุทฺธสฺส สาวเกน สห วิหารํ ปวิสนฺติ. อันว่าบุตรทั้งหลาย ของบัณฑิต เข้าไปอยู่ สู่วิหาร กับด้วยสาวก ของพระพุทธเจ้า.

15. สุริโย มนุสฺเส รกฺขติ. อันว่าดวงอาทิตย์ รักษาอยู่ ซึ่งมนุษย์ทั้งหลาย.

16. เวชฺชสฺส สุนโข อาจริยสฺส โสปาณมฺหา ปตติ. อันว่า สุนัข ตกไปอยู่ จากบันได ของอาจารย์.

17. รชกา รกฺเขหิ โอรุหนฺติ. อันว่า คนซักผ้าทั้งหลาย ลงอยู่ จากต้นไม้ทั้งหลาย.

18. ยาจกสฺส ทารกา โรทนฺติ. อันว่าลูกทั้งหลาย ของคนขอทาน ร้องไห้อยู่.

19. ลุทฺทกสฺส ปุตฺตา โจรสฺส ทารเกหิ สทฺธึ กีฬนฺติ. อันว่าบุตรทั้งหลาย ของนายพราน เล่นอยู่ กับด้วยลูกทั้งหลาย ของโจร.

20. ตาปโส ตถาคตสฺส สาวกานํ โอทนํ ททาติ. อันว่าดาบส ให้อยู่ ซึ่งข้าวสุก แก่สาวกทั้งหลาย ของพระตถาคต.

21. สมณา อาจริยสฺส หตฺเถหิ สาฏเก ลภนฺติ. อันว่าสมณะทั้งหลาย ได้อยู่ ซึ่งเสื้อผ้าทั้งหลาย จากมือทั้งหลาย ของอาจารย์.

22. โจโร วาณิชสฺส สหายกสฺมา อสฺสํ ยาจติ. อันว่าโจร ขออยู่ ซึ่งม้า จากสหาย ของพ่อค้า.

23. อุปาสกา ตถาคตสฺส สาวเกหิ ปญฺเห ปุจฺฉนฺติ. อันว่าอุบาสกทั้งหลาย ถามอยู่ ซึ่งปัญหาทั้งหลาย จากสาวกทั้งหลาย ของพระตถาคต.

24. ปาสาณมฺหา มิโค ปตติ, ลุทฺทโก หสติ, สุนขา ธาวนฺติ. อันว่ากวาง ตกไปอยู่ จากหิน, อันว่านายพราน หัวเราะอยู่, อันว่าสุนัขทั้งหลาย วิ่งไปอยู่.

25. เวชฺชสฺส ปตฺโต ปุตฺตสฺส หตฺถมฺหา ปตติ. อันว่าชาม ของหมอ ตกไปอยู่ จากมือ ของบุตร.

26. กุมาโร มาตุลานํ ปุตฺตานํ หตฺเถน โอทนํ ททาติ. อันว่าเด็กชาย ให้อยู่ ซึ่งข้าวสุก ด้วยมือ ของบุตรทั้งหลาย ของลุงทั้งหลาย.

27. สรา ลุทฺทกสฺส หตฺเถหิ ปตนฺติ, มิคา ปพฺพตํ ธาวนฺติ. อันว่าลูกศรทั้งหลาย ตกไปอยู่ จากมือทั้งหลาย ของนายพราน, อันว่ากวางทั้งหลาย วิ่งไปอยู่ สู่ภูเขา.

28. ภูปาลสฺส ปุตฺโต อมจฺเจหิ สทฺธึ ปาสาทสฺมา โอรุหติ. อันว่าบุตร ของกษัตริย์ ลงมาอยู่ จากปราสาท กับด้วย อำมาตย์ทั้งหลาย.

29. เวชฺชสฺส โสโณ กสฺสกสฺส สูกรํ ฑสติ. อันว่าสุนัข ของหมอ กัดอยู่ ซึ่งหมู ของชาวนา.

30. ธีวโร มนุสฺสานํ มจฺเฉ อาหรติ, ลาภํ ลภติ. อันว่าคนจับปลา นำมาอยู่ ซึ่งปลาทั้งหลาย แก่มนุษย์ทั้งหลาย, ได้อยู่ ซึ่งลาภ.

ข. จงแปลไทยเป็นมคธ

1. อันว่าบุตรทั้งหลาย ของพราหมณ์ อาบอยู่ กับด้วยอำมาตย์. พฺราหฺมณสฺส ปุตฺตา อมจฺเจน สห นหายนฺติ.

2. อันว่าเพื่อน ของลุง หุงอยู่ ซึ่งข้าวสุก กับด้วยชาวนา. มาตุลสฺส มิตฺโต กสฺสกสฺส สทฺธึ โอทนํ ปจติ.

3. อันว่าคนจับปลา นำมาอยู่ ซึ่งปลาทั้งหลาย สู่ปราสาท ของกษัตริย์. ธีวโร ภูปาลสฺส ปาสาทํ มจฺเฉ อาหรติ.

4. อันว่ากษัตริย์ เรียกอยู่ ซึ่งบุตรทั้งหลาย ของอำมาตย์ทั้งหลาย จากปราสาท.  ภูปาโล ปาสาทสฺมา อมจฺจานํ ปุตเต ปกฺโกสติ.

5. อันว่านกแก้ว ของพ่อค้า ตกลงมาอยู่ จากภูเขา. วาณิชสฺส สุโก ปพฺพตสฺมา ปตติ.

6. อันว่าอำมาตย์ ของกษัตริย์ ออกไปอยู่ จากปราสาท ด้วยม้าทั้งหลาย. ภูปาลสฺส อมจฺโจ อสฺเสหิ ปาสาทสฺมา นิกฺขมติ.

7. อันว่าหมอ ของพราหมณ์ ให้อยู่ ซึ่งเสื้อผ้าทั้งหลาย แก่ดาบสทั้งหลาย. พฺราหฺมณสฺส เวชฺโช ตาปสานํ สาฏเก ททาติ.

8. อันว่าสุนัขทั้งหลาย ของนายพราน วิ่งไปอยู่ สู่หมู่บ้าน จากภูเขา. ลุทฺทกสฺส สุนขา ปพฺพตสฺมา คามํ ธาวนฺติ.

9. อันว่าพ่อค้า นำมาอยู่ ซึ่งเตียง แก่บุตร ของหมอ. วาณิโช เวชฺสฺส ปตฺตสฺส มญฺจํ อาหรติ.

10. อันว่ากวาง วิ่งไปอยู่ สู่หมู่บ้าน จากภูเขา. มิโค ปพฺพตสฺมา คามํ ธาวติ.

11. อันว่าเด็กชาย ของอาจารย์ ตกลงอยู่ จากต้นไม้ ของอาจารย์. อาจริยสฺส ทารโก กสฺสกสฺส รุกขสฺมา ปตติ.

12.อันว่าสุนัข กินอยู่ ซึ่งปลาทั้งหลาย จากตระกร้า ของชาวนา. โสโณ กสฺสกสฺส ปิฏกสฺมา มจฺเฉ ขาทติ.

13. อันว่าสาวกทั้งหลาย ของพระพุทธเจ้า มาอยู่ สู่วิหาร จากภูเขา. พุทธสฺส สาวกา ปพฺพตสฺมา วิหารํ คจฺฉนฺติ.

14. อันว่านายพราน ประหารอยู่ ซึ่งหมู ด้วยลูกศร ของสหายทั้งหลาย ของอำมาตย์. ลุทฺทโก อมจฺจสฺส สหายกานํ สเรน สูกรํ ปหรติ.

15. อันว่าเด็กชาย ได้อยู่ ซึ่งประทีป จากมือทั้งหลาย ของอาจารย์. ทารโก อาจริยสฺส หตฺเถหิ ทีปํ ลภติ.

16. อันว่าอาจารย์ ของหมอ เรียกอยู่ ซึ่งลุง ของเด็กชาย. เวชฺชสฺส อาจริโย ทารกสฺส มาตุลํ ปกฺโกสติ.

17. อันว่าเด็กชาย นำมาอยู่ ซึ่งข้าวสุก ด้วยชาม แก่สมณะ. ทารโก สมณสฺส ปตฺเตน โอทนํ อาหรติ.

18. อันว่ามนุษย์ทั้งหลาย มาอยู่ สู่หมู่บ้าน ของอุบาสกทั้งหลาย. มนุสฺสา อุปาสกานํ คามํ คจฺฉนฺติ.

19. อันว่าหมูทั้งหลาย วิ่งไปอยู่ จากสุนัขจิ้งจอก. สูกรา สิคาลสฺมา ธาวนฺติ.

20. อันว่าลิงทั้งหลาย เล่นอยู่ กับด้วยกวาง. วานรา มิเคน สทฺธึ กีฬนฺติ.

21. อันว่าบัณฑิต มาอยู่ สู่เกาะ ของกษัตริย์ กับด้วยพ่อค้าทั้งหลาย. ปณฺฑิโต วาณิเชหิ สทฺธึ ภูปาลสฺส ทีปํ อาคจฺฉติ.

22. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย ของชาวนา มาอยู่ สู่ภูเขา ด้วยรถทั้งหลาย ของลุงทั้งหลาย. กสฺสกสฺส ทารกา มาตุลานํ รเถหิ ปพฺพตํ คจฺฉนฺติ.

23. อันว่าเสื้อผ้าทั้งหลาย ตกอยู่ จากเกวียนทั้งหลาย ของพ่อค้าทั้งหลาย. สาฏกา วาณิชานํ สกเฎหิ ปตนฺติ.

24. อันว่าดาบสทั้งหลาย ได้อยู่ ซึ่งบาตร จากมือทั้งหลาย ของกษัตริย์. ตาปสา ภูปาลสฺส หตฺเถหิ ปตฺตํ ลภนฺติ.

25. อันว่าคนซักผ้า นำมาอยู่ ซึ่งเสื้อผ้าทั้งหลาย ของลุง ของคน. รชโก นรสฺส มาตุลสฺส สาฏเก อาหรติ.

26. อันว่าอำมาตย์ทั้งหลาย ของกษัตริย์ กินอยู่ ซึ่งข้าวสุก กับด้วยสหายทั้งหลาย ของอาจารย์. ภูปาลสฺส อมจฺจา อาจริยสฺส สหาเยหิ สทฺธึ โอทนํ ภุญฺชนฺติ.

27. อันว่าบัณฑิตทั้งหลาย รักษาอยู่ ซึ่งเกาะทั้งหลาย ของกษัตริย์ทั้งหลาย จากโจรทั้งหลาย. ปณฺฑิตา โจเรหิ ภูปาลานํ ทีเป รกฺขนฺติ.

28. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย นำมาอยู่ ซึ่งตระกร้าทั้งหลาย ของคนจับปลาทั้งหลาย จากชาวนาทั้งหลาย. ทารกา กสฺสเกหิ ธีวรานํ ปิฏเก อาหรนฺติ.

29. อันว่าม้า ของชาวนา ลากมาอยู่ ซึ่งรถ ของพ่อค้า จากหนทาง. กสฺสกสฺส อสฺโส มคฺคสฺมา เวชฺชสฺส รถํ อากฑฺฒติ.

30. อันว่าลิงทั้งหลาย เข้าไปอยู่ สู่หมู่บ้าน ของอาจารย์. วานรา อาจริยสฺส คามํ ปวิสนฺติ.

------------------------------------------------------