บทที่ 2 ทุติยาวิภัตติ เรียนบาลีแบบเร่งรัด

 

บทที่ 2 ทุติยาวิภัตติ

คำศัพท์

1.นามศัพท์ ปุงลิงค์ อ การันต์ (ต่อ)

ธมฺม	ธรรม
ภตฺต	ภัตร,ข้าว
โอทน	ข้าวสุก
คาม	หมู่บ้าน
สุริย	ดวงอาทิตย์
จนฺท	ดวงจันทร์
กุกฺกุร / สุนข /โสณ	สุนัข
วิหาร	วิหาร, วัด
ปตฺต	บาตร, ชาม
อาวาฏ	หลุม
ปพฺพต	ภูเขา
ยาจก	ขอทาน, ยาจก
สิคาล	สุนัขจิ้งจอก
รุกฺข	ต้นไม้

กิริยาศัพท์

หรติ -นำไป

อาหรติ - นำมา

อารุหติ – ขึ้น, ปีนขึ้น

โอรุหติ – ลง,ปีนลง

ยาจติ - ขอ         

ขณติ - ขุด

วิชฺฌติ - ยิง

ปหรติ - ประหาร, ตี,ทุบ, เตะ

รกฺขติ - รักษา, คุ้มครอง

วนฺทติ - ไหว้, บูชา,นบนอบ

2.การแจกรูป นามศัพท์  อ การันต์ ปุงลิงค์ (ต่อ)

ทุติยาวิภัตติ นามศัพท์ ลงท้ายด้วย นิคคหิต (อํ) ลงข้างท้ายนามศัพท์ ปุงลิงค์ เอกวจนะ หากลงใน พหุวจนะ ให้ลงท้ายด้วย เอ ใช้เป็น ทุติยาวิภัตติ (แปลว่า ซึ่ง, สู่, ยัง, สิ้น)

เอกวจนะ

(แปลว่า ซึ่ง...)

1. นร + อัง = นรํ แปลว่า ซึ่งคน

2. มาตุล + อํ = มาตุลํ แปลว่า ซึ่งลุง

3. กสฺสก + อํ= กสฺสกํ แปลว่า ซึ่งชาวนา

พหุวจนะ

(แปลว่า ซึ่ง...ทั้งหลาย)

นร + เอ = นเร แปลว่า ซึ่งคนทั้งหลาย

มาตุล + เอ = มาตุเล แปลว่า ซึ่งลุงทั้งหลาย

กสฺสก + เอ = กสฺสเก แปลว่า ซึ่งชาวนาทั้งหลาย

3. ตัวอย่างในการสร้างประโยค

เอกวจนะ

1. ปุตฺโต นรํ ปสฺสติ. อันว่าบุตร เห็นอยู่ ซึ่งคน

2. พฺราหฺมโณ มาตุลํ รกฺขติ. อันว่าพราหมณ์ คุ้มครองอยู่ ซึ่งลุง.

3. วาณิโช กสฺสกํ ปหรติ พ่อค้า ตีอยู่ ซึ่งชาวนา.

 

พหุวจนะ

1. ปุตฺตา นเร ปสฺสนฺติ. อันว่าบุตรทั้งหลาย เห็นอยู่ ซึ่งคนทั้งหลาย

2. พฺรหฺมณา มาตุเล รกฺขนฺติ. อันว่าพราหมณ์ทั้งหลาย คุ้มครองอยู่ ซึ่งลุงทั้งหลาย

3. วาณิชฺชา กสฺสเก ปหรนฺติ. อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย ตีอยู่ ซึ่งชาวนาทั้งหลาย.

แบบฝึกหัดที่ 2

4. จงแปลมคธเป็นไทย

1. ตถาคโต ธมฺมํ ภาสติ.

2. พฺราหฺมณา โอทนํ ภุญฺชนฺติ.

3. มนุสฺโส สุริยํ ปสฺสติ.

4. กุมารา สิคาเล ปหรนฺติ.

5. ยาจกา ภตฺตํ ยาจติ.

6. กสฺสกา อาวาเฏ ขณนฺติ.

7. มิตฺโต คามํ อาคจฺฉติ.

8. ภูปาโล มนุสฺเส รกฺขติ.

9. ปุตฺตา ปพฺพตํ คจฺฉนฺติ.

10. กุมาโร พุทฺธํ วนฺทติ.

11. วาณิชา ปตฺเต อาหรนฺติ.

12. ปุริโส วิหารํ คจฺฉติ.

13. กุกฺกุรา ปพฺพตํ ธาวนฺติ.

14. สิคาลา คามํ อาคจฺฉนฺติ.

15. พฺราหฺมณา สหายเก อาหรนฺติ.

16. ภูปาลา สุคตํ วนฺทนฺติ.

17. ยาจกา สยนฺติ.

18. มิตฺตา สุนเข หรนฺติ.

19. ปุตฺโต จนฺทํ ปสฺสติ.

20. กสฺสโก คามํ ธาวติ.

21. วาณิชา รุกฺเข ฉินทนฺติ.

22. นโร สิคาลํ วิชฺฌติ.

23. กุมาโร โอทนํ ภุญฺชติ.

24. ยาจโก โสณํ ปหรติ.

25. สหายกา ปพฺพเต อารุหนฺติ.

5. จงแปลไทยเป็นมคธ

1. อันว่ามนุษย์ทั้งหลาย ย่อมไป สู่วิหาร

2. อันว่าชาวนาทั้งหลาย ปีนขึ้นอยู่ สู่ภูเขาทั้งหลาย

3. อันว่าพราหมณ์ กินอยู่ ซึ่งข้าว

4. อันว่าพระพุทธเจ้า เห็นอยู่ ซึ่งเด็กชายทั้งหลาย

5. อันว่าลุงทั้งหลาย นำไปอยู่ ซึ่งบาตรทั้งหลาย

6. อันว่าบุตร คุ้มครองอยู่ ซึ่งสุนัข.

7. อันว่ากษัตริย์ นอบน้อมอยู่ ซึ่งพระพุทธเจ้า.

8. อันว่าพ่อค้า นำมาอยู่ ซึ่งเด็กชาย.

9. อันว่าเพื่อนทั้งหลาย นอบน้อมอยู่ ซึ่งพราหมณ์.

10. อันว่าขอทานทั้งหลาย ขออยู่ ซึ่งข้าวสุก.

11. อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย ยิงอยู่ ซึ่งสุนัขจิ้งจอก.

12. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย ปีนขึ้นอยู่ สู่ภูเขา.

13. อันว่าชาวนา วิ่งอยู่ สู่หมู่บ้าน.

14. อันว่าพ่อค้า หุงอยู่ ซึ่งข้าวสุก

15. อันว่าบุตรทั้งหลาย นอบน้อมอยู่ ซึ่งลุง.

16. อันว่ากษัตริย์ทั้งหลาย คุ้มครองอยู่ ซึ่งมนุษย์ทั้งหลาย.

17. อันว่าพระพุทธเจ้า มาอยู่ สู่วิหาร

18. อันว่ามนุษย์ทั้งหลาย ลงมาอยู่.

19. อันว่าชาวนาทั้งหลาย ขุดอยู่ ซึ่งหลุมทั้งหลาย

20. อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย วิ่งอยู่.

21. อันว่าสุนัข เห็นอยู่ ซึ่งดวงจันทร์.

22. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย ขึ้นอยู่ สู่ต้นไม้ทั้งหลาย

23. อันว่าพรหมณ์ นำมาอยู่ ซึ่งบาตร.

24. อันว่าขอทาน หลับอยู่

25. อันว่ากษัตริย์ เห็นอยู่ ซึ่งพระพุทธเจ้า.

----------------------------------------------------------------

เฉลยแบบฝึกหัดที่ 2

ก. จงแปลมคธเป็นไทย

1. ตถาคโต ธมฺมํ ภาสติ. อันว่าพระคถาคต กล่าวอยู่ ซึ่งธรรม.

2. พฺราหฺมณา โอทนํ ภุญฺชนฺติ. อันว่าพราหมณ์ทั้งหลาย กินอยู่ ซึ่งข้าวสุก.

3. มนุสฺโส สุริยํ ปสฺสติ. อันว่ามนุษย์ เห็นอยู่ ซึ่งดวงอาทิตย์.

4. กุมารา สิคาเล ปหรนฺติ. อันว่ากุมารทั้งหลาย ตีอยู่ ซึ่งสุนัขจิ้งจอก.

5. ยาจกา ภตฺตํ ยาจนฺติ. อันว่าขอทานทั้งหลาย ขออยู่ ซึ่งภัตร.

6. กสฺสกา อาวาเฏ ขณนฺติ. อันว่าชาวนาทั้งหลาย ขุดอยู่ ซึ่งหลุมทั้งหลาย.

7. มิตฺโต คามํ อาคจฺฉติ. อันว่ามิตร มาอยู่ สู่หมู่บ้าน.

8. ภูปาโล มนุสฺเส รกฺขติ. อันว่ากษัตริย์ คุ้มครองอยู่ ซึ่งมนุษย์ทั้งหลาย

9. ปุตฺตา ปพฺพตํ คจฺฉนฺติ. อันว่าบุตรทั้งหลาย ไปอยู่ สู่ภูเขา.

10. กุมาโร พุทฺธํ วนฺทติ. อันว่าเด็กชาย ไหว้อยู่ ซึ่งพระพุทธเจ้า.

11. วาณิชา ปตฺเต อาหรนฺติ. อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย นำมาอยู่ ซึ่งบาตรทั้งหลาย.

12. ปุริโส วิหารํ คจฺฉติ. อันว่าผู้ชาย ไปอยู่ สู่วิหาร.

13. กุกฺกุรา ปพฺพตํ ธาวนฺติ. อันว่าสุนัขทั้งหลาย วิ่งไปอยู่ สู่ภูเขา.

14. สิคาลา คามํ อาคจฺฉนฺติ. อันว่าสุนัชจิ้งจอกทั้งหลาย มาอยู่ สู่หมู่บ้าน.

15. พฺราหฺมณา สหายเก อาหรนฺติ. อันว่าพราหมณ์ทั้งหลาย นำมาอยู่ ซึ่งสหายทั้งหลาย.

16. ภูมิปาลา สุคตํ วนฺทนฺติ. อันว่ากษัตริย์ทั้งหลาย ไหว้อยู่ ซึ่งพระสุคต.

17. ยาจกา สยนฺติ. อันว่าขอทานทั้งหลาย นอนอยู่.

18. มิตฺตา สุนเข หรนฺติ. อันว่ามิตรทั้งหลาย นำไปอยู่ ซึ่งสุ                                                                                                                                                                     นัขทั้งหลาย.

19. ปุตฺโต จนฺทํ ปสฺสติ. อันว่าบุตร เห็นอยู่ ซึ่งดวงจันทร์.

20. กสฺสโก คามํ ธาวติ. อันว่าชาวนา วิ่งไปอยู่ สู่หมู่บ้าน.

21. วาณิชา รุกฺเข ฉินทนฺติ. อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย ตัดอยู่ ซึ่งต้นไม้ทั้งหลาย.

22. นโร สิคาลํ วิชฺฌติ. อันว่าคน ยิงอยู่ ซึ่งสุนัขจิ้งจอก.

23. กุมาโร โอทนํ ภุญฺชติ. อันว่าเด็กผู้ชาย กินอยู่ ซึ่งข้าวสุก.

24. ยาจโก โสณํ ปหรติ. อันว่าขอทาน ตีอยู่ ซึ่งสุนัข.

25. สหายกา ปพฺพเต อารุหนฺติ. อันว่าสหายทั้งหลาย ปีนขึ้นอยู่ สู่ภูเขาทั้งหลาย.

ข. จงแปลไทยเป็นมคธ

1. อันว่ามนุษย์ทั้งหลาย ย่อมไป สู่วิหาร. มนุสฺสา วิหารํ คจฺฉนฺติ.

2. อันว่าชาวนาทั้งหลาย ปีนขึ้น สู่ภูเขาทั้งหลาย. กสฺสกา ปพฺพเต อารุหนฺติ.

3. อันว่าพราหมณ์ กินอยู่ ซึ่งข้าว. พฺราหฺมโณ โอทนํ ภุญฺชติ.

4. อันว่าพระพุทธเจ้า เห็นอยู่ ซึ่งเด็กชายทั้งหลาย. พุทฺโธ ทารเก ปสฺสติ.

5. อันว่าลุงทั้งหลาย นำไปอยู่ ซึ่งบาตรทั้งหลาย. มาตุลา ปตฺเต หรนฺติ.

6. อันว่าบุตร คุ้มครองอยู่ ซึ่งสุนัข. ปุตฺโต สุนขํ รกฺขติ.

7. อันว่ากษัตริย์ นอบน้อมอยู่ ซึ่งพระพุทธเจ้า. ภูปาโล พุทฺธํ วนฺทติ.

8. อันว่าพ่อค้า นำมาอยู่ ซึ่งเด็กชาย. วาณิโช ทารกํ อาหรติ.

9. อันว่าเพื่อนทั้งหลาย นอบน้อมอยู่ ซึ่งพราหมณ์. สหายา พฺราหฺมณํ วนฺทนฺติ.

10. อันว่าขอทานทั้งหลาย ขออยู่ ซึ่งข้าวสุก. ยาจกา โอทนํ ยาจนฺติ.

11. อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย ยิงอยู่ ซึ่งสุนัขจิ้งจอก. วาณิชา สิคาลํ วิชฺฌนฺติ.

12. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย ปีนขึ้นอยู่ สู่ภูเขา. ทารกา ปพฺพตํ อารุหนฺติ.

13. อันว่าชาวนา วิ่งอยู่ สู่หมู่บ้าน. กสฺสโก คามํ ธาวติ.

14. อันว่าพ่อค้า หุงอยู่ ซึ่งข้าวสุก. วาณิโช โอทนํ ปจติ.

15. อันว่าบุตรทั้งหลาย นอบน้อมอยู่ ซึ่งลุง. ปุตฺตา มาตุลํ วนฺทนฺติ.

16. อันว่ากษัตริย์ทั้งหลาย คุ้มครองอยู่ ซึ่งมนุษย์ทั้งหลาย. ภูปาลา มนุสฺเส รกฺขนฺติ.

17. อันว่าพระพุทธเจ้า มาอยู่ สู่วิหาร. พุทโธ วิหารํ อาคจฺฉติ.

18. อันว่ามนุษย์ทั้งหลาย ลงมาอยู่. มนุสฺสา โอรุหนฺติ.

19. อันว่าชาวนาทั้งหลาย ขุดอยู่ ซึ่งหลุมทั้งหลาย. กสฺสกา อาวาเฏ ขณนฺติ.

20. อันว่าพ่อค้าทั้งหลาย วิ่งอยู่. วาณิชฺชา ธาวนฺติ.

21. อันว่าสุนัข เห็นอยู่ ซึ่งดวงจันทร์. สุนโข จนฺทํ ปสฺสติ.

22. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย ขึ้นอยู่ สู่ต้นไม้ทั้งหลาย. ทารกา รุกฺเข อารุหนฺติ.

23. อันว่าพรหมณ์ นำมาอยู่ ซึ่งบาตร. พฺราหฺมโณ ปตฺตํ อาหรติ.

24. อันว่าขอทาน หลับอยู่. ยาจโก สยติ.

25. อันว่ากษัตริย์ เห็นอยู่ ซึ่งพระพุทธเจ้า. ภูปาโล พุทฺธํ ปสฺสติ.

-------------------------------------------------------