บทที่ 14 อนาคตกาล เรียนบาลีแบบเร่งรัด

 

บทที่ 14 อนาคตกาล

1. อนาคตกกาล

-อนาคตกาลในภาษาบาลี ให้ใส่ อสฺส กับ อิ เข้าไปหลังกริยาศัพท์ตัวนั้นๆ แปลว่า จัก...

-ลักษณะของการประกอบเป็นกิริยาศัพ์ เหมือนกับ ปัจจุบันกาล

กิริยาศัพท์ : ปจ = หุง

เอกวจนะ

ประถมบุรุษ	(โส) ปจิสฺสติ	อันว่าเขา จักหุง
มัธยมบุรุษ	(ตฺวํ) ปจิสฺสสิ	อันว่าท่าน จักหุง
อุตตมบุรุษ	(อหํ) ปจิสฺสามิ	อันว่าข้าพเจ้า จักหุง

พหุวจนะ

ประถมบุรุษ	(เต) ปจิสฺสนฺติ	อันว่าเขาทั้งหลาย จักหุง
มัธยมบุรุษ	(ตุมฺเห) ปริสฺสถ	อันว่าท่านทั้งหลาย จักหุง
อุตตมบุรุษ	(มยํ) ปริสฺสาม	อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย จักหุง

กิริยาศัพท์ : โจร =ขโมย

บุรุษ	เอกวจนะ	พหุวจนะ
ประถมบุรุษ	(โส) โจเรสฺสติ	(เต) โจเรสฺสนฺติ
มัธยมบุรุษ	(ตฺวํ) โจเรสฺสสิ	(ตุมฺเห) โจเรสฺสถ
อุตตมบุรุษ	(อหํ) โจเรสฺสามิ	(มยํ) โจเรสฺสาม

กิริยาศัพท์ : กิณา = ซื้อ

บุรุษ	เอกวจนะ	พหุวจนะ
ประถมบุรุษ	(โส) กิณิสฺสติ	(เต) กิณิสฺสนฺติ
มัธยมบุรุษ	(ตฺวํ) กิณิสฺสสิ	(ตุมฺเห) กิณิสฺสถ
อุตตมบุรุษ	(อหํ) กิณิสฺสามิ	(มยํ) กิณิสฺสาม

2. โปรดสังเกต รูปแบบกิริยาศัพท์เหล่านี้ คือ

คจฺฉติ	คมิสฺสติ =	จักไป
อาคจฺฉติ	อาคมิสฺสติ =	จักมา
ททาติ	ททิสฺสติ/ทสฺสติ =	จักให้
ติฏฺฐติ	ฐสฺสติ =	จักยืน
กโรติ	กริสฺสติ =	จักทำ

แบบฝึกหัดที่ 14

3. จงแปลมคธเป็นไทย

1. โส ปพฺพตมฺหา อุเทนฺตํ จนฺทํ ปสฺสิตุํ ปาสาทํ อารุหิสฺสติ.

2. ภูปาโล โจเรหิ ทีปํ รกฺขิตุํ อมจฺเจหิ สห มนฺเตสฺสติ.

3. อหํ สมุทฺทํ ตริตฺวา ทีปํ ปาปุณิตฺวา ภณฺฑานิ วิกฺกิณิสฺสามิ.

4. ตุมฺเห วิหารํ อุปสงฺกมนฺตา มคฺเค ปุปฺผานิ วิกฺกิณนฺเต มนุสฺเส ปสฺสิสฺสถ.

5. กสฺสโก อุทกํ โอตริตฺวา วตฺถานิ โธวนฺโต นหายิตฺวา เคหํ อาคมิสฺสติ.

6. ตฺวํ คาเม วิหรนฺโต นครํ คนฺตวา รถํ อาเนสฺสสิ.

7. ตุมฺเห สปฺปุริสา หุตฺวา ปุญฺญํ กาตุํ อิจฺฉนฺตา ปาปมิตฺเต โอวทิสฺสถ.

8. อหํ ธมฺมํ โสตุํ อุยฺยาเน นิสีทนฺตานํ อุปาสกานํ ปานียํ ทสฺสามิ.

9. มยํ ภูปาลา หุตฺวา ธมฺเมน ทีเป ปาเลสฺสาม.

10. อหํ รุกฺขํ ปาเตตฺวา ผลานิ ขาทิตุํ อิจฺฉนฺตํ อสปฺปุริสํ อกฺโกสามิ.

11. มยํ ทานํ ททมานา สีลานิ รกฺขนฺตา สมเณหิ ธมฺมํ อุคฺคณฺหิสฺสาม.

12. ตฺวํ ธาวนฺตมฺหา สกฏมฺหา ปตนฺตํ ทารกํ ทิสฺวา เวชฺชํ อาเนสิ.

13. ตาปโส สจฺจํ อธิคนฺตุํ อุสฺสหนฺโต ตถาคตํ ปสฺสิตุํ อากงฺขติ.

14. อุปาสโก พุทฺเธ ปสีทิตฺวา เทวปุตฺโต หุตฺวา สคฺคโลเก อุปฺปชฺชติ.

15. พฺราหฺมโณ อุทนฺตํ สุริยํ ทิสฺวา เคหา นิกฺขมฺม วนฺทิสฺสติ..

16. มยํ ทีปํ ปปฺโปตุํ อากงฺขมานา สมุทฺทํ ตริตุํ นาวิกํ ปริเยสฺสาม.

17. อหํ อมจฺจสฺส ทูตํ ปหิณิตุํ อิจฺฉนฺโต ภูปาโล อสฺมิ.

18. ปุญฺญกมฺมานิ กโรนฺตานํ วาณิชานํ ธนํ อตฺถิ.

19. มยํ คีตานิ คายนฺเต กุมาเร โอโลเกสฺสาม.

20. เทวา ปาปํ ปริวชฺเชตฺวา กุสลํ กโรนฺเต สปฺปุริเส ปูเชสฺสนฺติ.

21. อุปาสกา สจฺจํ ภาสนฺตา อสปฺปุริเส อนุสาสนฺตา ปณฺฑิตา ภวิสฺสนฺติ..

22. ตฺวํ ธญฺเญน ปตฺตํ ปูเรตฺวา อาจริยสฺส ทสฺสสิ.

23. อหํ รุกฺขมูเล นิสีทิตฺวา จีวรํ สิพฺพนฺตํ สมณํ อุปสงฺกมิสฺสามิ.

24. อหํ สยนฺตสฺส ปุตฺตสฺส กายํ อามสฺสนฺโต มญฺจสฺมึ นิสีทามิ.

25. สมณา อุยฺยาเนสุ รุกฺเข โรเปตุํ มนุสฺเส อนุสาสนฺติ.

4. จงแปลไทยเป็นมคธ

1. อันว่าข้าพเจ้า เรียนแล้ว ซึ่งธรรม ของพระพุทธเจ้า จักมีชีวิตอยู่ โดยธรรม ในโลก.

2. อันว่าข้าพเจ้า จักสั่งสอน ซึ่งกษัตริย์ เพื่ออันปกครอง ซึ่งเกาะ โดยธรรม กับด้วยอำมาตย์ทั้งหลาย.

3. อันว่าทารก เก็บแล้ว ซึ่งเสื้อผ้า บนที่นั่งลงไปอยู่ สู่น้ำ เพื่ออันอาบ..

4. อันว่าท่านทั้งหลาย ฟังแล้ว ซึ่งธรรม จักยินดี กับด้วยพระตถาคต..

5. อันว่าเขาทั้งหลาย วเน ไปอยู่ ในป่า เก็บอยู่ ซึ่งผลไม้ทั้งหลาย จักปรารถนา เพื่ออันดื่ม ซึ่งน้ำดื่ม.

6. อันว่าชาวนาทั้งหลาย มาอยู่ สู่เมือง จักเห็น ซึ่งรถทั้งหลาย อันวิ่งอยู่ บนหนทาง.

7. อันว่าดวงอาทิตย์ จักส่องสว่าง ซึ่งโลก.

8. อันว่าต้นไม้ทั้งหลาย ในอุทยาน จักอาบ ซึ่งแสง แห่งดวงจันทร์.

9. อันว่าท่าน จักยินดี เพื่ออันจะเห็น ซึ่งบุตรทั้งหลาย ผู้ถามอยู่ ซึ่งปัญหาทั้งหลาย จากบัณฑิต.

10. อันว่าทารกทั้งหลาย จักปรารถนา เพื่ออันเห็น ซึ่งนกแก้ว ผู้กินอยู่ ซึ่งผลไม้ทั้งหลาย บนต้นไม้.

11. ข้าพเจ้าทั้งหลาย เป็นหมอ มาอยู่ จากเกาะ, อันว่าท่านทั้งหลาย เป็นอาจารย์ ไปอยู่ สู่เกาะ.

12. อันว่าเขา จักนำไปอยู่ ซึ่งเงิน เพื่ออันซื้อ ซึ่งสินค้าทั้งหลาย จากตลาด..

13. อันว่าทารก บรรจุ หม้อ ด้วยน้ำดื่ม จักให้ ซึ่งน้ำดื่ม แก่ขอทาน ผู้กินอยู่ ซึ่งข้าว.

14. อันว่าบุรุษทั้งหลาย ปรารถนาอยู่ ซึ่งบุญ จักปลูก ซึ่งต้นไม้ทั้งหลาย เพื่อมนุษย์ทั้งหลาย ในโลก..

15. อันว่าคนไม่ดีทั้งหลาย แสวงหาอยู่ ซึ่งทรัพย์ จักเบียดเบียน ซึ่งชาวนาทั้งหลาย ผู้มีชิตอยู่ โดยธรรม ในหมู่บ้านทั้งหลาย.

16. อันว่าผลไม้ทั้งหลาย มีอยู่ บนต้นไม้ทั้งหลาย ในภูเขาทั้งหลาย.

17. อันว่าคนดีทั้งหลาย ทำอยู่ ซึ่งกุศลกรรม จักเรียนเอา ซึ่งธรรม จากสมณะทั้งหลาย.

18. อันว่าคนดีทั้งหลาย แนะนำอยู่ ซึ่งกษัตริย์ทั้งหลาย ผู้ปกครองอยู่ ซึ่งเกาะทั้งหลาย.

19. อันว่าท่าน จักซื้อ ซึ่งปลาทั้งหลาย จากชาวประมงทั้งหลาย ผู้มาอยู่ จากทะเล.

20. อันว่าเราทั้งหลาย ปรารถนาอยู่ เพื่ออันเรียน ซึ่งธรรม เข้าไปหาอยู่ ซึ่งพระพุทธเจ้า.

21. อันว่าทารกทั้งหลาย เห็นอยู่ ซึ่งสุนัขจิ่งจอก ผู้มาอยู่ สู่อุทยาน จักกลัว.

22. อันว่าเขาทั้งหลาย จักเห็น ซึ่งกษัตริย์ ผู้มาอยู่ สู่หมู่บ้าน กับด้วยอำมาตย์ทั้งหลาย.

23. อันว่าท่าน ผู้มีชีวิตอยู่ โดยธรรม เป็นคนดี.

24. ข้าพเจ้า เห็นอยู่ ซึ่งนกแก้ว ผู้เก็บอยู่ ซึ่งผลไม้ ด้วยจะงอยปาก.

25. อันว่าเราทั้งหลาย รักษาอยู่ ซึ่งศีลทั้งหลาย จักเป็นคนดี.

-----------------------------------------------------------

เฉลยแบบฝึกหัดที่ 14

ก. จงแปลมคธเป็นไทย

1. โส ปพฺพตมฺหา อุเทนฺตํ จนฺทํ ปสฺสิตุํ ปาสาทํ อารุหิสฺสติ. อันว่าเขา จักขึ้น สู่ปราสาท เพื่ออันเห็น ซึ่งดวงจันทร์ อันขึ้นอยู่ จากภูเขา.

2. ภูปาโล โจเรหิ ทีปํ รกฺขิตุํ อมจฺเจหิ สห มนฺเตสฺสติ. อันว่ากษัตริย์ จักปรึกษา กับด้วยอำมาตย์ทั้งหลาย เพื่ออันคุ้มครอง ซึ่งเกาะ จากโจรทั้งหลาย.

3. อหํ สมุทฺทํ ตริตฺวา ทีปํ ปาปุณิตฺวา ภณฺฑานิ วิกฺกิณิสฺสามิ. อันว่าข้าพเจ้า ข้ามแล้ว ซึ่งทะเล ถึงแล้ว ซึ่งเกาะ จักขายซึ่งสินค้าทั้งหลาย.

4. ตุมฺเห วิหารํ อุปสงฺกมนฺตา มคฺเค ปุปฺผานิ วิกฺกิณนฺเต มนุสฺเส ปสฺสิสฺสถ. อันว่าท่านทั้งหลาย เข้าไปอยู่ สู่วิหาร จักเห็น ซึ่งมนุษย์ทั้งหลาย ผู้ขายอยู่ ซึ่งดอกไม้ทั้งหลาย บนถนน.

5. กสฺสโก อุทกํ โอตริตฺวา วตฺถานิ โธวนฺโต นหายิตฺวา เคหํ อาคมิสฺสติ. อันว่าชาวนา ลงแล้ว สู่น้ำ ซักอยู่ ซึ่งเสื้อผ้าทั้งหลาย อาบน้ำแล้ว จักไป สู่บ้าน.

6. ตฺวํ คาเม วิหรนฺโต นครํ คนฺตวา รถํ อาเนสฺสสิ. อันว่าท่าน อยู่อยู่  ในหมู่บ้าน ไปแล้ว สู่เมือง จักนำมา ซึ่งรถ.

7. ตุมฺเห สปฺปุริสา หุตฺวา ปาปํ กาตุํ อิจฺฉนฺเต ปาปมิตฺเต โอวทิสฺสถ. อันว่าท่านทั้งหลาย เป็นคนดี เป็นแล้ว ปรารถนาอยู่ ซึ่งบุญ จักสั่งสอน ซึ่งมิตรชั่วทั้งหลาย ผู้ปรารถนาอยู่  เพื่ออันทำ ซึ่งบาป.

8. อหํ ธมฺมํ โสตุํ อุยฺยาเน นิสีทนฺตานํ อุปาสกานํ ปานียํ ทสฺสามิ. อันว่าข้าพเจ้า จักให้ ซึ่งน้ำดื่ม แก่อุบาสกทั้งหลาย ผู้นั่งอยู่ ในอุทยาน เพื่ออันฟัง ซึ่งธรรม.

9. มยํ ภูปาลา หุตฺวา ธมฺเมน ทีเป ปาเลสฺสาม. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย เป็นกษัตริย์ เป็นแล้ว จักปกครอง ซึ่งเกาะทั้งหลาย โดยธรรม.

10. อหํ รุกฺขํ ปาเตตฺวา ผลานิ ขาทิตุํ อิจฺฉนฺตํ อสปฺปุริสํ อกฺโกสามิ. อันว่าข้าพเจ้า ด่าอยู่ ซึ่งคนไม่ดี ผู้โค่นแล้ว ซึ่งต้นไม้ จึงปรารถนาอยู่ เพื่ออันเคี้ยวกิน  ซึ่งผลไม้ทั้งหลาย.

11. มยํ ทานํ ททมานา สีลานิ รกฺขนฺตา สมเณหิ ธมฺมํ อุคฺคณฺหิสฺสาม. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งทาน รักอยู่ ซึ่งศีลทั้งหลาย จักเรียนเอา ซึ่งธรรม จากสมณะทั้งหลาย.

12. ตฺวํ ธาวนฺตมฺหา สกฏมฺหา ปตนฺตํ ทารกํ ทิสฺวา เวชฺชํ อาเนสิ. อันว่าท่าน เห็นแล้ว ซึ่งทารก ผู้ตกอยู่ จากเกวียน อันวิ่งอยู่  นำมาอยู่ สู่หมอ.

13. ตาปโส สจฺจํ อธิคนฺตุํ อุสฺสหนฺโต ตถาคตํ ปสฺสิตุํ อากงฺขติ. อันว่าดาบส พยายามอยู่ เพื่ออันเข้าใจ ความจริง หวังอยู่ เพื่ออันเห็น ซึ่งพระตถาคต.

14. อุปาสโก พุทฺเธ ปสีทิตฺวา เทวปุตฺโต หุตฺวา สคฺคโลเก อุปฺปชฺชติ. อันว่าอุบาสก เลื่อมใสแล้ว ในพระพุทธเจ้า เป็นเทวบุตร เป็นแล้ว เกิดอยู่ ในสวรรคโลก.

15. พฺราหฺมโณ อุทนฺตํ สุริยํ ทิสฺวา เคหา นิกฺขมฺม วนฺทิสฺสติ. อันว่าพราหมณ์ เห็นแล้ว ซึ่งดวงอาทิตย์ อันขึ้นอยู่ ออกแล้ว จากบ้าน จักไหว้.

16. มยํ ทีปํ ปปฺโปตุํ อากงฺขมานา สมุทฺทํ ตริตุํ นาวิกํ ปริเยสฺสาม. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย หวังอยู่ เพื่ออันถึง ซึ่งเกาะ จักแสวงหา ซึ่งนายเรือ เพื่ออันข้าม ซึ่งทะเล.

17. อหํ อมจฺจสฺส ทูตํ ปหิณิตุํ อิจฺฉนฺโต ภูปาโล อสฺมิ. อันว่าข้าพเจ้า ปรารถนาอยู่ เพื่ออันส่ง ซึ่งทูต ของอำมาตย์ เป็นกษัตริย์ เป็นอยู่.

18. ปุญฺญกมฺมานิ กโรนฺตานํ วาณิชานํ ธนํ อตฺถิ. อันว่าทรัพย์ ของพ่อค้าทั้งหลาย ผู้กระทำอยู่ ซึ่งบุญกรรมทั้งหลาย มีอยู่.

19. มยํ คีตานิ คายนฺเต กุมาเร โอโลเกสฺสาม. อันว่าข้าพเจ้าทั้งหลาย จักแลดู ซึ่งกุมารทั้งหลาย ผู้ขับร้องอยู่ ซึ่งเพลงทั้งหลาย.

20. เทวา ปาปํ ปริวชฺเชตฺวา กุสลํ กโรนฺเต สปฺปุริเส ปูเชสฺสนฺติ. อันว่าเทวดาทั้งหลาย จักบูชา ซึ่งคนดีทั้งหลาย ผู้ละเว้นแล้ว ซึ่งบาป กระทำอยู่ ซึ่งกุศล.

21. อุปาสกา สจฺจํ ภาสนฺตา อสปฺปุริเส อนุสาสนฺตา ปณฺฑิตา ภวิสฺสนฺติ. อันว่าอุบาสกทั้งหลาย กล่าวอยู่ ซึ่งความจริง  สั่งสอนอยู่ ซึ่งคนไม่ดีทั้งหลาย เป็นบัณฑิต จักเป็น.

22. ตฺวํ ธญฺเญน ปตฺตํ ปูเรตฺวา อาจริยสฺส ทสฺสสิ. อันว่าท่าน บรรจุแล้ว ซึ่งหม้อ ด้วยน้ำ จักให้ แก่อาจารย์.

23. อหํ รุกฺขมูเล นิสีทิตฺวา จีวรํ สิพฺพนฺตํ สมณํ อุปสงฺกมิสฺสามิ. อันว่าข้าพเจ้า จักเข้าไปหา ซึ่งสมณะ ผู้นั่งแล้ว ที่โคนต้นไม้ เย็บอยู่ ซึ่งจีวร.

24. อหํ สยนฺตสฺส ปุตฺตสฺส กายํ อามสฺสนฺโต มญฺจสฺมึ นิสีทามิ. อันว่าข้าพเจ้า ถูกต้องอยู่ ซึ่งกาย ของบุตร ผู้นอนอยู่ นั่งอยู่ บนเตียง.

25. สมณา อุยฺยาเนสุ รุกฺเข โรเปตุํ มนุสฺเส อนุสาสนฺติ. อันว่าสมณะทั้งหลาย สั่งสอนอยู่ ซึ่งมนุษย์ทั้งหลาย เพื่ออันปลูก ซึ่งต้นไม้ทั้งหลาย ในอุทยานทั้งหลาย.

ข. จงแปลไทยเป็นมคธ

1. อันว่าข้าพเจ้า เรียนแล้ว ซึ่งธรรม ของพระพุทธเจ้า จักมีชีวิตอยู่ โดยธรรม ในโลก. มยํ พุทฺธสฺส ธมฺมํ อุคฺคณฺหิตฺวา ธมฺเมน โลเก ชีวิสฺสามิ.

2. อันว่าข้าพเจ้า จักสั่งสอน ซึ่งกษัตริย์ เพื่ออันปกครอง ซึ่งเกาะ โดยธรรม กับด้วยอำมาตย์ทั้งหลาย. อหํ อมจฺเจหิ สทฺธึ ธมฺเมน ทีปํ ปาเลตุํ  ภูปาเล อนุสาสิสฺสามิ.

3. อันว่าทารก เก็บแล้ว ซึ่งเสื้อผ้า บนที่นั่ง ลงไปอยู่ สู่น้ำ เพื่ออันอาบ. ทารโก อาสเน วตฺถานิ โอจินิตฺวา นหายิตุํ อุทกํ โอตรติ.

4. อันว่าท่านทั้งหลาย ฟังแล้ว ซึ่งธรรม จักยินดี กับด้วยพระตถาคต. ตุมฺเห ธมฺมํ สุตฺวา ตถาคตสฺส สทฺธึ โรจิสฺสถ.

5. อันว่าเขาทั้งหลาย ไปอยู่ สู่ป่า เก็บอยู่ ซึ่งผลไม้ทั้งหลาย จักปรารถนา เพื่ออันดื่ม ซึ่งน้ำดื่ม. เต วนํ คจฺฉนฺตา ผลานิ โอจินนฺตา ปานียํ  ปิวิตุํ อิจฺฉิสฺสนฺติ.

6. อันว่าชาวนาทั้งหลาย มาอยู่ สู่เมือง จักเห็น ซึ่งรถทั้งหลาย อันวิ่งอยู่ บนหนทาง. กสฺสกา นครํ คจฺฉนฺตา มคฺเค ธาวนฺเต รเถ ปสฺสิสฺสนฺติ.

7. อันว่าดวงอาทิตย์ จักส่องสว่าง ซึ่งโลก. อาทิจฺโจ โลกํ โอภาเสสฺสติ.

8. อันว่าต้นไม้ทั้งหลาย ในอุทยาน จักอาบ ซึ่งแสง แห่งดวงจันทร์. รุกฺขา อุยฺยาเน จนฺทสฺส อาโลกํ นหายิสฺสนฺติ.

9. อันว่าท่าน จักยินดี เพื่ออันจะเห็น ซึ่งบุตรทั้งหลาย ผู้ถามอยู่ ซึ่งปัญหาทั้งหลาย จากบัณฑิต. ตฺวํ ปณฺฑิตสฺมา ปญเห ปุจฺฉนฺเต ปุตฺเต ปสฺสิตุํ โรจิสฺสสิ.

10. อันว่าทารกทั้งหลาย จักปรารถนา เพื่ออันเห็น ซึ่งนกแก้ว ผู้กินอยู่ ซึ่งผลไม้ทั้งหลาย บนต้นไม้. ทารกา รุกฺเข ผลานิ ขาทนฺตํ สุกํ ปสฺสิตุํ อิจฺฉิสฺสนฺติ.

11. ข้าพเจ้าทั้งหลาย เป็นหมอ มาอยู่ จากเกาะ, อันว่าท่านทั้งหลาย เป็นอาจารย์ ไปอยู่ สู่เกาะ. มยํ เวชฺชา หุตฺวา ทีปสฺมา อาคจฺฉาม, ตุมฺเห อาจริยา หุตฺวา ทีปํ คจฺฉถ.

12. อันว่าเขา จักนำไปอยู่ ซึ่งเงิน เพื่ออันซื้อ ซึ่งสินค้าทั้งหลาย จากตลาด. โส อาปาณสฺมา ภณฺฑานิ กิณิตุํ มูลํ อาหริสฺสติ.

13. อันว่าทารก บรรจุ หม้อ ด้วยน้ำดื่ม จักให้ ซึ่งน้ำดื่ม แก่ขอทาน ผู้กินอยู่ ซึ่งข้าว. ทารโก อุทเกน ปตฺตํ ปูเรตฺวา ภตฺตํ ขาทนฺตสฺส ยาจกสฺส ปานียํ เทสฺสติ.

14. อันว่าบุรุษทั้งหลาย ปรารถนาอยู่ ซึ่งบุญ จักปลูก ซึ่งต้นไม้ทั้งหลาย เพื่อมนุษย์ทั้งหลาย ในโลก. ปุริสา ปุญฺญํ อิจฺฉนฺตา โลเก มนุสฺสานํ รุกฺเข โรปิสฺสนฺติ.

15. อันว่าคนไม่ดีทั้งหลาย แสวงหาอยู่ ซึ่งทรัพย์ จักเบียดเบียน ซึ่งชาวนาทั้งหลาย ผู้มีชิตอยู่ โดยธรรม ในหมู่บ้านทั้งหลาย. อสปฺปุริสา ธนํ ปริเยสนฺตา คาเมสุ ธมฺเมน ชีวนฺเต กสฺสเก ปีฬิสฺสนฺติ.

16. อันว่าผลไม้ทั้งหลาย มีอยู่ บนต้นไม้ทั้งหลาย ในภูเขาทั้งหลาย. ผลานิ ปพฺพเตสุ รุกฺเขสุ สนฺติ.

17. อันว่าคนดีทั้งหลาย ทำอยู่ ซึ่งกุศลกรรม จักเรียนเอา ซึ่งธรรม จากสมณะทั้งหลาย. สปฺปุริสา กุสลกมฺมํ กโรนฺตา สมเณหิ ธมฺมํ อุคฺคณฺหิสฺสนฺติ.

18. อันว่าคนดีทั้งหลาย แนะนำอยู่ ซึ่งกษัตริย์ทั้งหลาย ผู้ปกครองอยู่ ซึ่งเกาะทั้งหลาย. สปฺปุริสา ทีเป ปาเลนฺเต ภูปาเล โอวทนฺติ.

19. อันว่าท่าน จักซื้อ ซึ่งปลาทั้งหลาย จากชาวประมงทั้งหลาย ผู้มาอยู่ จากทะเล. ตฺวํ สมุทฺทสฺมา อาคจฺคนฺเตหิ ธีวเรหิ มจฺเฉ กิณิสฺสสิ.

20. อันว่าเราทั้งหลาย ปรารถนาอยู่ เพื่ออันเรียน ซึ่งธรรม เข้าไปหาอยู่ ซึ่งพระพุทธเจ้า. มยํ ธมฺมํ อุคฺคณฺหิตุํ อิจฺฉนฺตา พุทฺธํ อุปสงฺกม.

21. อันว่าทารกทั้งหลาย เห็นอยู่ ซึ่งสุนัขจิ่งจอก ผู้มาอยู่ สู่อุทยาน จักกลัว. ทารกา อุยฺยานํ อาคจฺฉนฺตํ สิคาลํ ปสฺสนฺตา ภายนฺติ.

22. อันว่าเขาทั้งหลาย จักเห็น ซึ่งกษัตริย์ ผู้มาอยู่ สู่หมู่บ้าน กับด้วยอำมาตย์ทั้งหลาย. เต อมจฺเจหิ สทฺธึ คามํ คจฺฉนฺตํ ภูปาลํ ปสฺสิสฺสนฺติ.

23. อันว่าท่าน มีชีวิตอยู่ โดยธรรม เป็นคนดี. ตฺวํ ธมฺเมน ชีวนฺโต สปฺปุริโส อสิ.

24. ข้าพเจ้า เห็นอยู่ ซึ่งนกแก้ว ผู้เก็บอยู่ ซึ่งผลไม้ ด้วยจะงอยปาก. อหํ ตุณฺเฑน โอจินนฺตํ สุกํ ปสฺสามิ.

25. อันว่าเราทั้งหลาย รักษาอยู่ ซึ่งศีลทั้งหลาย จักเป็นคนดี. มยํ สีลานิ รกฺขนฺตา สปฺปุริสา ภวิสฺสาม.

---------------------------------------------------------------------