บทที่ 11 อ การันต์ นปุงสกลิงค์ เรียนบาลีแบบเร่งรัด

 

บทที่ 11 อ การันต์ นปุงสกลิงค์

นามศัพท์

1.อ การันต์ นปุงสกลิงค์

อาปณ = ตลาด

ปุญฺญ =บุญ

ปาป = บาป

กมฺม = กรรม,การกระทำ

กุสล =  กุศล, ความดี

อกุสล =  อกุศล, ความไม่ดี

ธน =  ทรัพย์

ธญฺญ = ข้าวโพด

พีช =พืช

ทุสฺส = ผ้า

จีวร = จีวร

มูล = ราก, เงิน

รุกฺขมูล = โคนต้นไม้

ตุณฺฑ = จะงอยปาก

เวตน = ค่าจ้าง

ปทุม = ดอกบัว

คีต = เพลง

สุวณฺณ/หิรญฺญ = ทอง

สจฺจ = ความจริง

ปานีย = น้ำดื่ม

จิตฺต = จิต, ใจ

กิริยาศัพท์

ปริเยสติ = แสวงหาอยู่

อารภติ = เริ่มต้นอยู่

อุสฺสหติ = พยายามอยู่

อุปสงฺกมติ = เข้าไปหาอยู่

อธิคจฺฉติ = เข้าใจอยู่, บรรลุอยู่

คายติ = ร้องเพลงอยู่,ขับร้องอยู่

อามสติ = ถูกต้องอยู่, สัมผัสอยู่

ภายติ= กลัวอยู่

จวติ = จากไปอยู่, ตายอยู่, เคลื่อนอยู่

อุปฺปชฺชติ = เกิดอยู่

ขิปติ = ขว้างอยู่

วปติ = หว่านอยู่

อากงฺขติ = หวังอยู่

สิพฺพติ = เย็บอยู่

2. กิริยาในระหว่าง หรือ อัพภันตรกิริยา

-ใช้กริยา อนฺต, มาน ปัจจัย ลงข้างท้ายกริยาศัพท์

-อนฺต, มาน ปัจจัย ทำหน้าที่เป็น วิเสสนะ หรือ อัพภันตรกิริยา ผันไปตามลิงค์ และวจนะ

-การแจกลิงค์ เหมือนกับ อ การันต์ ในปุงลิงค์ และ ในนปุงสกลิงค์

ปจ +  อนฺต/มาน = ปจนฺต/ปจมาน =  หุงอยู่

คจฺฉ + อนฺต/มาน = คจฺฉนฺต/คจฺฉมาน =ไปอยู่

ภุญฺช +อนฺต/มาน+ ภุญฺชนฺต/ภุญฺชมาน  =กินอยู่

ติฎฺฐ + อนฺต/ มาน = ติฏฺฐนฺต/ติฏฺฐมาน= ยืนอยู่

วิหร +  อันต/มาน = วิหรนฺต/วิหรมาน= อยู่อยู่

3. ตัวอย่างการสร้างประโยค

เอกวจนะ

1.ปุริโส ภตฺตํ ปจนฺโต/ปจมาโน หสติ. อันว่าผู้ชาย หุงอยู่ ซึ่งภัตร หัวเราะอยู่.

2. เวชฺโช ภตฺตํ ปจฺจนฺตํ/ปจมานํ ปุริสํ ปกฺโกสติ. อันว่าหมอ เรียกอยู่ ซึ่งผู้ชาย ผู้หุงอยู่ ซึ่งภัตร.

3. เวชฺโช ภตฺตํ ปจมาเนน ปุริเสน สห ภาสติ.  อันว่าหมอ กล่าวอยู่ กับด้วยผู้ชาย ผู้หุงอยู่ ซึ่งข้าวสุก.

พหุวจนะ

1. ปุริสา ภตฺตํ ปจนฺตา/ปจมานา  หสนฺติ. อันว่าผู้ชายทั้งหลาย หุงอยู่ ซึ่งภัตร หัวเราะอยู่.

2. เวชฺโช ภตฺตํ ปจนฺเต/ปจมาเน ปุริเส ปกฺโกสติ. อันว่าหมอ เรียกอยู่ ซึ่งผู้ชายทั้งหลาย ผู้หุงอยู่ ซึ่งภัตร.

3. เวชฺโช ภตฺตํ ปจนฺเตหิ ปจมาเนหิ ปุริเสหิ สห ภาสติ.  อันว่าหมอ กล่าวอยู่ กับด้วยผู้ชายทั้งหลาย ผู้หุงอยู่ ซึ่งข้าวสุก.

ส่วนในวิภัตติอื่นๆ ก็ให้ผันให้สอดคล้องไปตามนามนามในวิภัตตินั้นๆ

แบบฝึกหัดที่ 11

4. จงแปลมคธเป็นไทย

1. ทารโก ปานียํ ยาจิตฺวา โรทนฺโต มญฺจมฺหา ปตติ.

2. วาณิโช วตฺถานิ ลภิตุํ อิจฺฉนฺโต อาปณํ คจฺฉติ.

3. อุปาสโก ปทุมานิ อาทาย วิหารํ คจฺฉมาโน พุทฺธํ ทิสฺวา ปสีทติ.

4. สกุโณ ตุณฺเฑน ผลํ หรนฺโต รุกฺขสฺมา อุปฺปตติ.

5. อาจริโย จีวรํ ปริเยสนฺตสฺส สมณสฺส จีวรํ ททาติ.

5. ลุทฺทโก อรญฺเญ อาหิณฺฑนฺโต ธาวนฺตํ มิคํ ปสฺสิตฺวา สเรน วิชฺฌติ.

7. พฺราหฺมโณ  อรญฺเญ อาหิณฺฑมานมฺหา กุมารมฺหา ปทุมานิ ยาจติ.

8. อาจริโย รเถน คจฺฉมาเนหิ อมจฺเจหิ สห หสติ.

9. มนุสฺสา ทานํ ททมานา สีลานิ รกฺขมานา สคฺเค อุปฺปชฺชนฺติ.

10. วาณิโช ธญฺญํ อากงฺขนฺตสฺส ปุริสสฺส ทานํ ทาตุํ อิจฺฉติ.

11. อสปฺปุริสา โคเณ หนนฺตา รุกฺเข ฉินฺทนฺตา ธนํ สํหริตุํ อุสฺสหนฺติ.

12. พุทฺโธ วิหารํ อุปสงฺกมนฺโต ธมฺมํ ภาสมาเน สาวเก ปสฺสติ.

13. กุมารา รุกฺขมูเล นิสีทิตฺวา คีตานิ คายนฺตา นจฺจิตุํ อารภนฺติ.

14. มนุสฺสา สุวณฺณํ ลภิตุํ อุสฺสหนฺตา ปพฺพตสฺมึ อาวาเฏ ขณนฺติ.

15. สีโห อุทกํ ปาตุํ อิจฺฉนฺโต อุทกํ ปริเยสมาโน วนมฺหิ จรติ.

16. นโร เวตนํ ลภิตุํ อากงฺขมาโน ทุสฺสานิ โธวติ.

17. อุปาสกา สมเณหิ ภาสนฺตา สจฺจํ อธิคนฺตุํ อุสฺสหนฺติ.

18. ทารโก มคฺเค สยนฺตํ สุนขํ อุทเกน สิญฺจิตฺวา หสติ.

19. สปฺปุริสา สีลานิ รกฺขนฺตา มนุสฺสโลกา จวิตฺวา เทวโลเก อุปฺปชฺชนฺติ.

20. วาณิโช ธนํ สํหริตุํ อุสฺสหนฺโต สมุทฺทํ ตริตฺวา ทีปํ คนฺตุํ อารภติ.

21. กสฺสโก โคเณ ปริเยสมาโน วเน อาหิณฺฑนฺโต สีหํ ทิสฺวา ภายติ.

22. กุมารา รุกฺเขสุ นิสีทิตฺวา ผลานิ ภุญฺชมานา คีตํ คายนฺติ.

23. นรา พุทฺธสฺส  สาวเกสุ ปสีทิตฺวา ธมฺมํ อธิคนฺตุํ อุสฺสหนฺตา สคฺเค อุปฺปชฺชนฺติ.

24. กาโก ตุณฺเฑน ปิฏกมฺหา มจฺฉํ อากฑฺฒิตุํ อิจฺฉนฺโต สุนขมฺหา ภายติ.

25. กสฺสโก เขตฺตํ กสิตฺวา พีชานิ วปนฺโต ธญฺญํ ลภิตุํ อากงฺขติ.

26. มนุสฺสา สุริยสฺส อาโลเกน โลจเนหิ รูปานิ ปสฺสนฺตา โลเก ชีวนฺติ.

27. อุปาสโก รุกฺขมูเล นิสีทิตฺวา จีวรํ สิพฺพนฺเตน สมเณน สทฺธึ ภาสติ.

28. ปณฺณานิ รุกฺขมูเล สยนฺตสฺส ยาจกสฺส กาเย ปตนฺติ.

29. อมจฺโจ วาณิชสฺส มูลํ ทตฺวา อสฺเส ลภิตุํ อุสฺสหติ.

30. ทารโก ขีรํ ปิวิตฺวา หสมาโน ปตฺตํ มญฺจสฺมึ ขิปติ.

5. จงแปลไทยเป็นมคธ

1. อันว่าผู้ชาย ซักอยู่ ซึ่งเสื้อผ้าทั้งหลาย กล่าวอยู่ กับด้วยเด็กผู้ชาย บนถนน.

2. อันว่าพราหมณ์ เห็นอยู่ ซึ่งกวาง ซึ่งออกมาอยู่ จากป่า เพื่ออันดื่ม ซึ่งน้ำ.

3. อันว่าแพะทั้งหลาย ในอุทยาน กินอยู่ ซึ่งใบไม้ทั้งหลาย ซึ่งตกอยู่ จากต้นไม้ทั้งหลาย.

4. อันว่าคนไม่ดีทั้งหลาย ปรารถนาอยู่ เพื่ออันเห็น ซึ่งนายพรานทั้งหลาย ผู้ฆ่าอยู่ ซึ่งกวาง.

5. อันว่าชาวนา เห็นอยู่ ซึ่งนกทั้งหลาย ผู้กินอยู่ ซึ่งพืชทั้งหลาย ในนา.

6. อันว่าสมณะทั้งหลาย ผู้เข้าไปอยู่ สู่เมือง ปรารถนาอยู่ เพื่อวันไหว้ ซึ่งพระพุทธเจ้า ผู้อยู่อยู่ ในวิหาร.

7. อันว่าทารก ยืนอยู่ บนบันได เห็นอยู่ ซึ่งลิงทั้งหลาย ผู้นั่งอยู่ บนต้นไม้.

8. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งข้าว แก่ปลาทั้งหลาย ผู้เคลื่อนไหวอยู่ ในน้ำ.

9. อันว่านายเรือ ปรารถนาอยู่ เพื่ออันข้าม ซึ่งทะเล ขออยู่ ซึ่งเงิน จากกษัตริย์.

10. อันว่าผู้ชายทั้งหลาย เห็นอยู่ ซึ่งแสงสว่าง ของดวงจันทร์ อันตกอยู่ สู่ทะเล ด้วยนัยน์ตาทั้งหลาย.

11. อันว่าอุบาสกทั้งหลาย พยายามอยู่ เพื่ออันให้ ซึ่งจีวรทั้งหลาย แก่สมณะทั้งหลาย ผู้อยู่อยู่ ในวิหาร.

12. อันว่าผู้ชายทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งทาน แก่สมณะทั้งหลาย รักษาอยู่ ซึ่งศีลทั้งหลาย.

13. อันว่าผู้ชาย เหยียบอยู่ ซึ่งใบไม้ทั้งหลาย อันตกลงอยู่ จากต้นไม้ทั้งหลาย ในป่า.

14. อันว่าลุง ให้อยู่ ซึ่งดอกบัว แก่เด็ก ผู้แสวงหาอยู่ ซึ่งดอกไม้ทั้งหลาย.

15. อันว่าชาวประมง ให้อยู่ ซึ่งข้าวโพด แก่ขอทาน ผู้เข้ามาอยู่ สู่บ้าน.

16. อันว่าอำมาตย์ ให้อยู่ ซึ่งพืชทั้งหลาย แก่ชาวนาทั้งหลาย ผู้ไถอยู่ ในนาทั้งหลาย.

17. อันว่าสุนัข พยายามอยู่ เพื่ออันกัด ซึ่งมือ ของผู้ชาย ผู้ถูกต้องอยู่ ซึ่งร่างกาย.

18. อันว่าสาวกทั้งหลาย ของพระพุทธเจ้า ถามอยู่ ซึ่งปัญหา จากเด็ก ผู้ร้องให้อยู่ บนถนน.

19. อันว่าเพื่อน ของลุง เรียกอยู่ ซึ่งเด็กชายทั้งหลาย ผู้ขับร้องอยู่ ซึ่งเพลง ที่โคนต้นไม้.

20. คนดีทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งภัตรทั้งหลาย แก่สมณะทั้งหลาย ผู้มาอยู่ สู่บ้านทั้งหลาย

21. บัณฑิตทั้งหลาย ปรารถนาอยู่ เพื่ออันเกิด ในสวรรค์ รักษาอยู่ ซึ่งศีลทั้งหลาย.

22. อันว่าชาวนา เห็นอยู่ ซึ่งสุนัขจิ้งจอก ผู้เข้ามาอยู่ สู่หมู่บ้าน พยายามอยู่ เพื่ออันประหาร ด้วยหิน.

23. อันว่าอุบาสกทั้งหลาย กล่าวอยู่ ซึ่งความจริง พยายามอยู่  เพื่ออันเข้าใจ ซึ่งธรรม.

24. อันว่าดาบส ล้างอยู่ ซึ่งบาตร ด้วยน้ำ แสวงหาอยู่ ซึ่งน้ำ.

25. อันว่าบัณฑิตทั้งหลาย รักษาอยู่ ซึ่งศีลทั้งหลาย เริ่มต้นอยู่ เพื่ออันเข้าใจ ซึ่งความจริง.

-----------------------------------------------

เฉลยแบบฝึกหัดที่ 11

ก. จงแปลมคธเป็นไทย

1. ทารโก ปานียํ ยาจิตฺวา โรทนฺโต มญฺจมฺหา ปตติ. อันว่าเด็กชาย ขอแล้ว ซึ่งน้ำดื่ม ห้องไห้อยู่ ตกอยู่ จากเตียง.

2. วาณิโช วตฺถานิ ลภิตุํ อิจฺฉนฺโต อาปณํ คจฺฉติ. อันว่าพ่อค้า ปรารถนาอยู่ เพื่ออันได้ ซึ่งเสื้อผ้าทั้งหลาย ไปอยู่ สู่ตลาด.

3. อุปาสโก ปทุมานิ อาทาย วิหารํ คจฺฉมาโน พุทฺธํ ทิสฺวา ปสีทติ. อันว่าอุบาสก ถือเอาแล้ว ซึ่งดอกบัวทั้งหลาย ไปอยู่สู่วิหาร เห็นแล้ว ซึ่งพระพุทธเจ้า เลื่อมใสอยู่.

4. สกุโณ ตุณฺเฑน ผลํ หรนฺโต รุกฺขสฺมา อุปฺปตติ. อันว่านก นำไปสู่ ซึ่งผลไม้ ด้วยจะงอยปาก บินขึ้นอยู่ จากต้นไม้

5. อาจริโย จีวรํ ปริเยสนฺตสฺส สมณสฺส จีวรํ ททาติ. อันว่าอาจารย์ ให้อยู่ ซึ่งจีวร แก่สมณะ ผู้แสวงหาอยู่ ซึ่งจีวร.

6. ลุทฺทโก อรญฺเญ อาหิณฺฑนฺโต ธาวนฺตํ มิคํ ปสฺสิตฺวา สเรน วิชฺฌติ. อันว่านายพราน เร่ร่อนอยู่ ในป่า เห็นแล้ว ซึ่งกวาง ผู้วิ่งไปอยู่ ยิงอยู่ ด้วยลูกศร.

7. พฺราหฺมโณ อรญฺเญ อาหิณฺฑมานมฺหา กุมารมฺหา ปทุมานิ ยาจติ. อันว่าพราหมณ์ ขออยู่ ซึ่งดอกบัวทั้งหลาย จากเด็กผู้ชาย ผู้เร่ร่อนอยู่ ในป่า.

8. อาจริโย รเถน คจฺฉมาเนหิ อมจฺเจหิ สห หสติ. อันว่าอาจารย์ หัวเราะอยู่ กับด้วยอำมาตย์ทั้งหลาย ผู้มาอยู่ ด้วยรถ.

9. มนุสฺสา ทานํ ททมานา สีลานิ รกฺขมานา สคฺเค อุปฺปชฺชนฺติ. อันว่ามนุษย์ทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งทาน รักษาอยู่ ซึ่งศีลทั้งหลาย ไปเกิดอยู่ ในสวรรค์.

10. วาณิโช ธญฺญํ อากงฺขนฺตสฺส ปุริสสฺส ทานํ ทาตุํ อิจฺฉติ. อันว่าพ่อค้า ปรารถนาอยู่ เพื่ออันให้ ซึ่งทาน แก่ผู้ชาย ผู้หวังอยู่ ซึ่งข้าวโพด.

11. อสปฺปิริสา โคเณ หนนฺตา รุกฺเข ฉินฺทนฺตา ธนํ สํหริตุํ อุสฺสหติ. อันส่าคนไม่ดีทั้งหลาย ฆ่าอยู่ ซึ่งโคทั้งหลาย ตัดอยู่ ซึ่งต้นไม้ทั้งหลาย พยายามอยู่ เพื่ออันรวบรวม ซึ่งทรัพย์.

12. พุทฺโธ วิหารํ อุปสงฺกมนฺโต ธมฺมํ ภาสมาเน สาวเก ปสฺสติ. อันว่าพระพุทธเจ้า เข้าไปอยู่ สู่วิหาร เห็นอยู่ ซึ่งสาวกทั้งหลาย ผู้กล่าวอยู่ ซึ่งธรรม.

13. กุมารา รุกฺขมูเล นิสีทิตฺวา คีตานิ คายนฺตา นจฺจิตุํ อารภนฺติ. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย นั่งแล้ว ใกล้โคนไม้ ขับร้องอยู่ ซึ่งเพลงทั้งหลาย เริ่มอยู่ เพื่ออันรำ.

14. มนุสฺสา สุวณฺณํ ลภิตุํ อุสฺสหนฺตา ปพฺพตสฺมึ อาวาเฏ ขณนฺติ. อันว่ามนุษย์ทั้งหลาย พยายามอยู่ เพื่ออันได้ ซึ่งทอง ขุดอยู่ ซึ่งหลุมทั้งหลาย บนภูเขา.

15. สีโห อุทกํ ปาตุํ อิจฺฉนฺโต อุทกํ ปริเยสมาโน วนมฺหิ จรติ.  อันว่าราชสีห์ ปรารถนาอยู่ เพื่ออันดื่ม ซึ่งน้ำ แสวงหาอยู่ ซึ่งน้ำ เที่ยวไปอยู่ ในป่า.

16. นโร เวตนํ ลภิตุํ อากงฺขมาโน ทุสฺสานิ โธวติ. อันว่าชน หวังอยู่ เพื่ออันได้ ซึ่งค่าจ้าง ซักอยู่ ซึ่งผ้าทั้งหลาย.

17. อุปาสกา สมเณหิ สห ภาสนฺตา สจฺจํ อธิคนฺตุํ อสฺสหนฺติ. อันว่าอุบาสกทั้งหลาย กับด้วยสมณะทั้งหลาย พยายามอยู่ เพื่ออันบรรลุ ซึ่งความจริง.

18. ทารโก มคฺเค สยนฺตํ สุนขํ อุทเกน สิญฺจิตฺวา หสติ. อันว่าทารก รดแล้ว ซึ่งสุนัข ผู้หลับอยู่ ในหนทาง ด้วยน้ำ.

19. สปฺปิริสา สีลานิ รกฺขนฺตา มนุสฺสโลกา จวิตฺวา เทวโลเก อุปฺปชฺชนฺติ. อันว่าคนดีทั้งหลาย รักษาอยู่ ซึ่งศีลทั้งหลาย เคลื่อนแล้ว จากมนุษย์โลก เกิดอยู่ ในเทวโลก.

20. วาณิโช ธนํ สํหริตุํ อุสฺสหนฺโต สมุทฺทํ ตริตฺวา ทีปํ คนฺตุํ อารภติ. อันว่าพ่อค้า พยายามอยู่ เพื่ออันรวบรวม ซึ่งทรัพย์ ข้ามแล้ว ซึ่งทะเล เริมอยู่ เพื่ออันไป สู่เกาะ.

21. กสฺสโก โคเณ ปริเยสมาโน วเน อาหิณฺฑนฺโต สีหํ ทิสฺวา ภายติ. อันว่าชาวนา แสวงหาอยู่ ซึ่งโคทั้งหลาย เร่ร่อนอยู่ ในป่า เห็นแล้ว ซึ่งราชสีห์ กลัวอยู่.

22. กุมารา รุกฺเขสุ นิสีทิตฺวา ผลานิ ภุญฺชมานา คีตํ คายนฺติ. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย นั่งแล้ว บนต้นไม้ทั้งหลาย กินอยู่ ซึ่งผลไม้ทั้งหลาย ขับร้องอยู่ ซึ่งเพลง.

23. นรา พุทฺธสฺส สาวเกสุ ปสีทิตฺวา ธมฺมํ อธิคนฺตุํ อุสฺสหนฺตา สคฺเค อุปฺปชฺชนฺติ. อันว่าชนทั้งหลาย เลื่อมใสแล้ว ในสาวกทั้งหลาย ของพระพุทธเจ้า พยายามอยู่ เพื่ออันบรรลุ ซึ่งธรรม ไปเกิดอยู่ ในสวรรค์.

24. กาโก ตุณฺเฑน ปิฏกมฺหา มจฺฉํ อากฑฺฒิตุํ อิจฺฉนฺโต สุนขํ ภายติ. อันว่ากา ปรารถนาอยู่ เพื่ออันดึงมา ซึ่งมา จากตระกร้า ย่อมกลัว ซึ่งสุนัข.

25. กสฺสโก เขตฺตํ กสิตฺวา พีชานิ วปนฺโต ธญฺญํ ลภิตุํ อากงฺขติ. อันว่าชาวนา ไถแล้ว ซึ่งนา หวานอยู่ ซึ่งพืชทั้งหลาย หวังอยู่ เพื่ออันได้ ซึ่งข้าวโพด.

26. มนุสฺสา สุริยสฺส อาโลเกน โลจเนหิ รูปานิ ปสฺสนฺตา โลเก ชีวนฺติ. อันว่ามนุษย์ทั้งหลาย เห็นอยู่ ซึ่งรูปทั้งหลาย ด้วยนัยน์ตาทั้งหลาย ด้วยแสง ของดวงอาทิตย์ เป็นอยู่ ในโลก.

27. อุปาสโก รุกฺขมูเล นิสีทิตฺวา จีวรํ สิพฺพนฺเตน สมเณน สทฺธึ ภาสติ. อันว่าอุบาสก ย่อมกล่าว กับด้วยสมณะ ผู้นั่งแล้ว เย็บอยู่ ซึ่งจีวร ที่โคนต้นไม้.

28. ปณฺณานิ รุกฺขมูเล สยนฺตสฺส ยาจกสฺส กาเย ปตนฺติ. อันว่าใบไม้ทั้งหลาย ตกอยู่ สู่กาย ของขอทาน ผู้นอนอยู่ ที่โคนต้นไม้.

29. อมจฺโจ วาณิชสฺส มูลํ ทตฺวา อสฺเส ลภิตุํ อุสฺสหติ. อันว่าอำมาตย์ ให้แล้ว ซึ่งเงิน แก่พ่อค้า พยายามอยู่ เพื่ออันได้ ซึ่งมาทั้งหลาย.

30. ทารโก ขีรํ ปิวิตฺวา หสมาโน ปตฺตํ มญฺจสฺมึ ขิปติ. อันว่าเด็กชาย ดื่มแล้ว ซึ่งน้ำนม หัวเราะอยู่ ขว้างไปอยู่ ซึ่งหม้อ ที่เตียง.

ข. จงแปลไทยเป็นมคธ

1. อันว่าผู้ชาย ซักอยู่ ซึ่งเสื้อผ้าทั้งหลาย กล่าวอยู่ กับด้วยเด็กผู้ชาย บนถนน. ปุริโส วตฺถานิ โธวนฺโต มคฺเค กุมาเรหิ สห ภาสติ.

2. อันว่าพราหมณ์ เห็นอยู่ ซึ่งกวาง ซึ่งออกมาอยู่ จากป่า เพื่ออันดื่ม ซึ่งน้ำ. พฺราหฺมโณ อุทกํ ปิวิตุํ วนสฺมา นิกฺขนฺตํ มิคํ ปสฺสติ.

3. อันว่าแพะทั้งหลาย ในอุทยาน กินอยู่ ซึ่งใบไม้ทั้งหลาย ซึ่งตกอยู่ จากต้นไม้ทั้งหลาย. อุยฺยาเน  อชา  รุกฺเขหิ ปตนฺตานิ ปณฺณานิ ขาทนฺติ.

4. อันว่าคนไม่ดีทั้งหลาย ปรารถนาอยู่ เพื่ออันเห็น ซึ่งนายพรานทั้งหลาย ผู้ฆ่าอยู่ ซึ่งกวาง. อสปฺปุริสา มิคํ ปหรนฺเต ลุทฺทเก ปสฺสิตุํ  อิจฺฉนฺติ.

5. อันว่าชาวนา เห็นอยู่ ซึ่งนกทั้งหลาย ผู้กินอยู่ ซึ่งพืชทั้งหลาย ในนา. กสฺสโก เขตฺเต พีชานิ ภุญฺชนฺเต สกุเณ ปสฺสติ.

6. อันว่าสมณะทั้งหลาย ผู้เข้าไปอยู่ สู่เมือง ปรารถนาอยู่ เพื่อวันไหว้ ซึ่งพระพุทธเจ้า ผู้อยู่อยู่ ในวิหาร. นครํ ปวิสนฺตา สมณา วิหาเร วสนฺตํ พุทฺธํ วนฺทิตุํ อิจฺฉติ.

7. อันว่าทารก ยืนแล้ว บนบันได เห็นอยู่ ซึ่งลิงทั้งหลาย ผู้นั่งอยู่ บนต้นไม้. ทารโก โสปาเณ ฐตฺวา รุกฺเข นิสีทนฺเต วานเร ปสฺสติ.

8. อันว่าเด็กชายทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งข้าว แก่ปลาทั้งหลาย ผู้เคลื่อนไหวอยู่ ในน้ำ. กุมารา อุทเก คจฺฉนฺตานํ มิจฺฉานํ โอทนํ  ททนฺติ.

9. อันว่านายเรือ ปรารถนาอยู่ เพื่ออันข้าม ซึ่งทะเล ขออยู่ ซึ่งเงิน จากกษัตริย์. นาวิโก สมุทฺทํ ตริตุํ อิจฺฉนฺโต ภูปาลสฺมา มูลํ ยาจติ.

10. อันว่าผู้ชายทั้งหลาย เห็นอยู่ ซึ่งแสงสว่าง ของดวงจันทร์ อันตกอยู่ สู่ทะเล ด้วยนัยน์ตาทั้งหลาย. ปุริสา สมุทฺทํ ปตนฺตํ จนฺทสฺส อาโลกํ นยเนหิ ปสฺสนฺติ.

11. อันว่าอุบาสกทั้งหลาย พยายามอยู่ เพื่ออันให้ ซึ่งจีวรทั้งหลาย แก่สมณะทั้งหลาย ผู้อยู่อยู่ ในวิหาร. อุปาสกา วิหาเร วสนฺตานํ สมณานํ จีวเร ทาตุํ อุสฺสหนฺติ.

12. อันว่าผู้ชายทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งทาน แก่สมณะทั้งหลาย ผู้รักษาอยู่ ซึ่งศีลทั้งหลาย. ปุริสา สีลานิ รกฺขนฺตานํ สมณานํ ทานํ ททนฺติ.

13. อันว่าผู้ชาย เหยียบอยู่ ซึ่งใบไม้ทั้งหลาย อันตกลงอยู่ จากต้นไม้ทั้งหลาย ในป่า. ปุริโส วเน รุกฺเขหิ ปตนฺตานิ ปณฺณานิ อกฺกมนฺติ.

14. อันว่าลุง ให้อยู่ ซึ่งดอกบัว แก่เด็ก ผู้แสวงหาอยู่ ซึ่งดอกไม้ทั้งหลาย. มาตุโล ปุปฺผานิ ปริเยสนฺตสฺส ทารกสฺส ปทุมานิ ททาติ .

15. อันว่าชาวประมง ให้อยู่ ซึ่งข้าวโพด แก่ขอทาน ผู้เข้ามาอยู่ สู่บ้าน. ธีวโร เคหํ ปวิสนฺตสฺส ยาจกสฺส ธญฺญํ ททาติ.

16. อันว่าอำมาตย์ ให้อยู่ ซึ่งพืชทั้งหลาย แก่ชาวนาทั้งหลาย ผู้ไถอยู่ ในนาทั้งหลาย. อมจฺโจ เขตฺเตสุ กสนฺตานํ กสฺสกานํ พีชานิ ททาติ.

17. อันว่าสุนัข พยายามอยู่ เพื่ออันกัด ซึ่งมือ ของผู้ชาย ผู้ถูกต้องอยู่ ซึ่งร่างกาย. สุนโข กายํ ผุสนฺตสฺส ปุริสสฺส หตฺถํ ฑํสิตุํ อุสฺสหติ.

18. อันว่าสาวกทั้งหลาย ของพระพุทธเจ้า ถามอยู่ ซึ่งปัญหา จากเด็ก ผู้ร้องให้อยู่ บนถนน. สาวกา มคฺเค โรทนฺตสฺมา ทารกสฺมา ปญหํ ปุจฺฉนฺติ.

19. อันว่าเพื่อน ของลุง เรียกอยู่ ซึ่งเด็กชายทั้งหลาย ผู้ขับร้องอยู่ ซึ่งเพลง ที่โคนต้นไม้. มาตุลสฺส สหาโย รุกฺขมูเล คีตํ คายนฺเต ทารเก ปกฺโกสติ.

20. คนดีทั้งหลาย ให้อยู่ ซึ่งภัตรทั้งหลาย แก่สมณะทั้งหลาย ผู้มาอยู่ สู่บ้านทั้งหลาย. ปณฺฑิตา เคเห คจฺฉนฺตานํ สมณานํ ภตฺตานิ ททนฺติ.

21. บัณฑิตทั้งหลาย ปรารถนาอยู่ เพื่ออันเกิด ในสวรรค์ รักษาอยู่ ซึ่งศีลทั้งหลาย. ปณฺฑิตา สคฺเค ชาตุํ อิจฺฉนฺตา สีลานิ รกฺขนฺติ.

22. อันว่าชาวนา เห็นอยู่ ซึ่งสุนัขจิ้งจอก ผู้เข้ามาอยู่ สู่หมู่บ้าน พยายามอยู่ เพื่ออันประหาร ด้วยหิน. กสฺสโก คามํ ปวิสฺสนฺตํ สิคาลํ ทิสฺวา ปาสาเณน ปหริตุํ อุสฺสหติ.

23. อันว่าอุบาสกทั้งหลาย กล่าวอยู่ ซึ่งความจริง พยายามอยู่ เพื่ออันเข้าใจ ซึ่งธรรม. อุปาสกา สจฺจํ วทนฺตา ธมฺมํ อธิคนฺตุํ อุสฺสหนฺติ.

24. อันว่าดาบส ล้างอยู่ ซึ่งบาตร ด้วยน้ำ แสวงหาอยู่ ซึ่งน้ำ. ตาปโส อุทเกน ปตฺตํ โธวนฺโต อุทกํ อุสสหติ.

25. อันว่าบัณฑิตทั้งหลาย รักษาอยู่ ซึ่งศีลทั้งหลาย เริ่มต้นอยู่ เพื่ออันเข้าใจ ซึ่งความจริง. ปณฺฑิตา สีลานิ รกฺขนฺตา สจฺจํ อธิคนฺตุํ อารภนฺติ.

-----------------------------------------------------------------------